Categorïau
Apêl gyntaf Datganiad

Sgript Richard Burton prin mewn ocsiwn ar gyfer apêl Tarian Cymru

English

Mae sgript prin oedd yn eiddo i’r eicon actio Richard Burton mewn ocsiwn ar-lein i godi arian ar gyfer apêl PPE Tarian Cymru.

19 oed oedd Richard Burton pan gafodd ei gastio yn fersiwn radio 1945 o’r ddrama The Corn is Green, a gynhyrchwyd gan ei fentor tymor hir, ei gydweithredwr a’i ffrind Philip Burton.

Gwaith actio cynnar iawn yn ei yrfa oedd hwn i Richard Burton, nad oedd yn actor proffesiynol eto, heb sôn am yr enwogrwydd byd-eang a ddaeth yn sgil ei lwyddiannau yn Hollywood a’i berthynas adnabyddus gyda’i gyd-actor Elizabeth Taylor.

Mae’r sgript wedi’i deipio ac mae’n cynnwys nifer o nodiadau mewn pensil wedi eu hychwnaegu, mae’n debyg, gan Richard Burton ei hun.

Fe’i darganfuwyd gan yr awdur o Gymru Richard King wrth glirio cartref ei rieni yng Nghasnewydd. Dywed yr awdur ‘Rwy’n ymwybodol o berthynas, hen hen fodryb o bosibl, a fu’n gweithio yn y BBC yn ystod y rhyfel ac rwy’n tybio mai trwyddi hi y daeth y sgript i feddiant fy nheulu. Roedd fy rhieni hefyd yn weithgar iawn ym maes drama amatur ddiwedd y 1950au mewn lleoedd fel Oxford House yn Risca, felly efallai mai cymdeithas ddrama leol a oedd wedi defnyddio sgript yr addasiad radio oedd y ffynhonnell’.

Darlledwyd The Corn Is Green yn wreiddiol ym mis Ionawr 1945 ar Wasanaeth Cartref y BBC. Roedd dramâu radio o’r fath yn ffynhonnell celf ac adloniant hanfodol i gyhoedd oedd yn ymdopi â thrallod hir yr Ail Ryfel Byd. Gwyddys bod Richard Burton ei hun wedi gweithio i’r pwyllgor Cydweithredol lleol adeg y rhyfel, gan ddosbarthu cyflenwadau yn gyfnewid am gwponau ym maestrefi Port Talbot.

Mae Tarian Cymru yn dosbarthu offer amddiffynnol personol (PPE) i weithwyr iechyd a gofal yng Nghymru. Dywed Carl Morris, cyd-drefnydd yr apêl, “Roedden ni yn yr apêl wrth ein boddau o gael y sgript anhygoel a hynod ddiddorol hon, sydd o bwysigrwydd aruthrol i hanes y celfyddydau dramatig, ac wrth gwrs ffans Richard Burton. Mae’r ocsiwn hon yn gyffrous iawn – mae’n dechrau am 99c fel y gall bron unrhyw un gynnig. Pwy fydd yn dod yn berchennog lwcus y sgript anarferol hon? Mae’r holl gefnogaeth i’r apêl wedi bod yn ysgubol, yn ei holl ffurfiau – o gerddorion, i sefydliadau, i heriau chwaraeon, i roddion gan gefnogwyr unigol, ac arwerthiannau fel hyn. Mae pob ceiniog a godwn trwy hyn a dulliau eraill yn mynd tuag at brynu a dosbarthu PPE ar gyfer ein gweithwyr iechyd a gofal ledled Cymru.”

  • Mae’r ocsiwn a lluniau o’r sgript ar gael ar eBay.
  • Actor o Gymru oedd Richard Burton a anwyd fel Richard Jenkins ym 1925 ym Mhontrhydyfen ger Port Talbot a Castell-nedd. Cafodd ei enwebu am Wobr Academi saith gwaith, ac mae ganddo gysylltiad agos yn ymwybyddiaeth y cyhoedd gyda’i ail wraig, yr actor Elizabeth Taylor.
  • Ysgrifennwyd y ddrama The Corn is Green gan yr actor a dramodydd nodedig Emlyn Williams – a oedd hefyd yn ffrind agos i Richard Burton. Fe’i haddaswyd ar gyfer radio gan T Rowland Hughes a’i ddarlledu gyntaf ar Saturday Night Theatre, BBC Home Service ar 27 Ionawr 1945. Bu Gladys Young a Jesse Evans hefyd yn actio yn yr addasiad radio.
  • Cynhyrchydd y ddrama radio oedd Philip Burton, a oedd yn athro, mentor a ward gyfreithiol Richard Burton er 1943 – a dyna pam y newidiodd Richard gyfenw o Jenkins i Burton. Byddai’r ddau ddyn yn cydweithredu ar brosiectau ac aros yn agos am nifer o flynyddoedd.
  • Mae Tarian Cymru yn ymgyrch ledled Cymru i ddarparu offer amddiffynnol i weithwyr allweddol. Dechreuwyd yr ymgyrch codi arian gan wirfoddolwyr ar Ebrill 6ed.
  • Mae’r arian a godwyd bellach wedi pasio £76,000, ac mae dros 200,000 o ddarnau o PPE wedi’u dosbarthu.
  • Mae’r ymgyrch codi arian yn cael ei rhedeg fel menter cyllido torfol ar blatfform GoFundMe, gyda thîm o wirfoddolwyr yn gweithio i gael y PPE iawn i’r gweithwyr sydd ei angen fwyaf.
  • Cynghorir gweithwyr iechyd a gofal proffesiynol sy’n gweithio heb PPE digonol i gysylltu â’r apêl trwy’r ffurflen.
  • I gyfrannu ewch i’r tudalen GoFundMe
Categorïau
Apêl gyntaf Datganiad

Coronafeirws: codi arian i sicrhau offer i weithwyr iechyd (datganiad)

English

Fe lansir menter nid-am-elw newydd heddiw (9 Ebrill) i sicrhau offer gwarchodol (PPE) ar frys i weithwyr y gwasanaeth iechyd yng Nghymru.

Mae’r fenter, o’r enw Tarian Cymru, yn cael ei rhedeg gan grŵp o wirfoddolwyr.

Y bwriad yw i gasglu arian er mwyn archebu offer gwarchodol o safon proffesiynol trwy gyflenwyr yn fyd-eang.

Dywed Gwenno Teifi, cyd-drefnydd y fenter:

“Rydym yn derbyn adroddiadau uniongyrchol bod ein ffrindiau sydd yn weithwyr iechyd yng Nghymru dal heb dderbyn offer gwarchodol digonol er mwyn gofalu ar ôl cleifion – gan gynnwys cleifion sydd wedi dal COVID-19, neu sydd wedi dangos symptomau.”

Gyda’r argyfwng yn dwysau ar raddfa mor sydyn dywed Gwenno Teifi nad oes dewis ond i weithredu ar frys:

“Fel ymdrech cymunedol, rydym yn lansio galwad codi arian brys er mwyn sicrhau’r offer PPE ar fyrder. Gofynnwn i bobl Cymru roi yn hael i warchod iechyd y rhai sy’n ein gwarchod ni.”

Yn ôl aelod o staff di-enw yng Nghymru “Plîs rhowch yr offer hanfodol yma i ni! Mae staff yn teimlo stres ac yn crio yn y gwaith, dydyn nhw ddim eisiau dal y firws ac o bosib marw achos mae nhw wedi ymdrechu i helpu eraill. Mae hyn hefyd yn risg i’n teuluoedd. Rydyn ni am ymladd yn erbyn y firws a sefyll gyda’n gilydd ond rydyn ni angen gwarchodaeth – offer go iawn nid mygydau sydd ond yn cynnig ychydig o warchodaeth!”.

Mae modd cyfrannu i’r ymgyrch codi arian drwy fynd i tarian.cymru

Diwedd

Nodiadau i olygyddion

  • Mae manylion cyswllt gweithwyr iechyd sy’n fodlon trafod yr offer presennol ar gael ar gais, gan gynnwys rhai sydd ddim ond yn fodlon siarad yn ddienw.
  • Mae nifer o adroddiadau wedi bod yn y cyfryngau am ddiffygion y darpariaeth presennol. Mae rhai o weithwyr wedi troi at brynu offer o siopau caledwedd sydd ddim o reidrwydd yn hollol addas i waith mewn ysbytai.
  • Mae llythyr agored a lofnodwyd gan dros 1200 o weithwyr iechyd yn dweud “nid ydym yn cael offer amddiffyn personol priodol ar hyn o bryd i’n hatal rhag cael ein heintio tra ein bod yn gweithio. Po fwyaf o feddygon sy’n mynd yn sâl ac sy’n gorfod ynysu, yr hiraf y bydd yn ei gymryd i reoli lledaeniad y firws hwn.”